Công Giáo Đức: Bên Bờ Vực Thẳm Hay Đang Đi Tiên Phong

Nghe bài này

Tiến sĩ George Weigel là thành viên cao cấp của Trung tâm Đạo đức và Chính sách Công cộng Washington, và là người viết tiểu sử Thánh Giáo Hoàng Gioan Phaolô II. Ông vừa có bài viết nhan đề “GERMAN CATHOLICISM: ON THE BRINK OR AT THE CUTTING EDGE?”, nghĩa là “Công Giáo ĐỨC: BÊN BỜ VỰC THẲM HAY ĐANG ĐI TIÊN PHONG?”

Vào ngày 10 tháng 11, một “Ủy ban Thượng hội đồng” được thành lập bởi “Tiến Trình Công Nghị” mới hoàn thành của Đức đã họp lần đầu tiên. Nhiệm vụ của ủy ban là chuẩn bị nền tảng cho một “Hội đồng Thượng hội đồng” gồm giáo dân, giáo sĩ và giám mục để điều hành Giáo Hội Công Giáo ở Đức từ năm 2026 trở đi. Ý tưởng về một “Hội đồng Thượng hội đồng” như vậy đã bị Tòa thánh bác bỏ. Và trong một lá thư gần đây gửi cho bốn nữ giáo dân người Đức đã từ chức khỏi “Tiến Trình Công Nghị” để phản đối những sai lệch, lạc xa các chân lý và thực hành Công Giáo truyền thống, Đức Thánh Cha Phanxicô đã nhắc lại rằng “Hội đồng Thượng hội đồng” không thể hòa giải “với cơ cấu bí tích của Giáo Hội Công Giáo. “

Đức Thánh Cha cũng nói điều này về tình trạng hiện tại của các vấn đề Công Giáo ở Đức:

Trong Thư gửi dân Chúa ở Đức, tôi đã nhắc nhở rằng thay vì tìm kiếm “sự giải thoát” trong các ủy ban mới mẻ không ngừng và thảo luận các chủ đề tương tự với sự tự quy chiếu nhất định vào chính mình, tôi muốn nhắc lại sự cần thiết của việc cầu nguyện, sám hối và tôn thờ, đồng thời mời gọi mọi người hãy mở lòng và đi ra ngoài để gặp gỡ “anh chị em của chúng ta, đặc biệt là những người bị bỏ rơi trên bậc thềm nhà thờ, trên đường phố, trong nhà tù và bệnh viện, quảng trường và thành phố”. Tôi tin chắc rằng đây là nơi Chúa sẽ chỉ đường cho chúng ta.

Về điều đó, có lẽ có thể quan sát được một số điều.

Chẳng phải “việc tìm kiếm ‘sự giải thoát’ trong các ủy ban luôn mới và thảo luận về các chủ đề tương tự với sự tự quy chiếu nhất định vào chính mình” không mô tả chính xác những gì Thượng hội đồng 2023 đã làm trong bốn tuần dài đau đớn cách đây hai tháng—và những gì mà các ủy ban chuẩn bị ở cấp địa phương, quốc gia và lục địa “các giai đoạn” của Thượng Hội đồng về Tính đồng nghị đã được thực hiện với chi phí lớn về thời gian và tiền bạc trong hai năm qua đó sao?

Tại sao “sự giải thoát” lại được đặt trong dấu ngoặc kép trong bức thư của Đức Thánh Cha? Có phải vì ngài đang đề cập đến việc “cứu” tổ chức của Giáo hội Đức, vốn đang làm xuất huyết các giáo dân (và do đó mất doanh thu, vì ít giáo dân Công Giáo tự nhận mình là người Công Giáo có nghĩa là tổ chức này nhận được ít khoản cắt giảm thuế của Giáo hội Đức hơn)? Với bối cảnh ở Đức, điều đó gợi ý tại sao từ “sự giải thoát” lại được đặt trong dấu ngoặc kép. Nhưng cũng có thể lưu ý rằng chủ đề ơn cứu rỗi theo ý nghĩa thần học và Kinh Thánh đầy đủ của nó—và hệ quả tất yếu là ý niệm về Chúa Giêsu là vị cứu tinh độc nhất và duy nhất của nhân loại—đã không được khám phá sâu sắc trong Thượng hội đồng 2023, hoặc trong thời gian xảy ra “Tiến Trình Công Nghị” của Đức.

Điều này dẫn đến điểm thứ ba: Đức Thánh Cha gợi ý rằng Giáo Hội Công Giáo Đức có tính thể chế sẽ tự cứu mình bằng cách mở rộng cửa đón nhận người nghèo, người di tản và bị gạt ra ngoài lề xã hội. Tuy nhiên, Giáo hội Đức đã làm điều đó bằng cách duy trì (với sự trợ giúp của thuế Giáo hội) một mạng lưới đáng kể các cơ quan và chương trình dịch vụ xã hội. Nếu việc gặp gỡ những người bị gạt ra ngoài lề xã hội là câu trả lời cho tình trạng chán nản tôn giáo và tình trạng thiếu máu truyền giáo của Công Giáo Đức đương đại, thì Giáo hội Đức đã trở thành một động cơ mạnh mẽ cho Tân Phúc âm hóa từ nhiều thập kỷ trước.

Nhưng nó đã không, và vẫn không phải vậy. Nó ít hoặc không liên quan gì đến việc gặp gỡ những người bị gạt ra ngoài lề xã hội. Mọi thứ đều liên quan đến việc mất niềm tin vào Chúa Giêsu là Chúa, và vào Giáo hội là thân thể bí tích của Người trên thế giới, khiến các giáo hội địa phương trở thành các tổ chức phi chính phủ làm việc từ thiện. Mượn thư của Đức Thánh Cha, gặp gỡ Chúa Giêsu trong Lời Chúa và Bí tích là “điều sẽ chỉ đường cho chúng ta”.

Điều thú vị là, tại Thượng hội đồng 2023, các vấn đề “nóng bỏng” được yêu thích trong Tiến trình Công Nghị Đức, về cơ bản, không phải do người Đức mà là do những người khác thúc ép. Chủ tịch Hội đồng Giám mục Đức, Giám mục Georg Bätzing, đã uống gemütlichkeit xuyên suốt buổi lễ với nụ cười thường trực trên khuôn mặt. Có lẽ việc cố tình giữ im lặng này phản ánh sự thừa nhận của ban lãnh đạo các giám mục Đức rằng việc kích động mọi thứ ở Rôma là điều không nên làm, do tình hình khó khăn của họ ở quê nhà. Nhưng nhờ những người khác, điều đó là có thể.

Như đã đề xuất trong không gian này trước đây, một số người phụ trách “Thượng hội đồng về tính đồng nghị” có thể đã coi “Tiến Trình Công Nghị” của Đức như một công cụ hữu ích trong việc dọn đường cho việc tái cấu hình đầy kịch tính sự tự hiểu biết và quản trị của Công Giáo. Những người có tư tưởng đó có thể đã không muốn người Đức tiến xa đến mức bỏ xa toàn bộ trò chơi trước khi Thượng hội đồng 2024 họp vào tháng 10 tới; vì vậy con ngựa rình rập của Đức được khuyên nên chạy nước kiệu, không phi nước đại.

Điều này có thể gợi ý rằng Công Giáo Đức không được một số giới Rôma coi là “bên bờ vực” mà thực ra là “ở thế tiên phong”.

J.B. Đặng Minh An dịch

LỜI CHÚA MỖI NGÀY

VATICAN NEWS

VIETCATHOLIC NEWS